• [Yoga] : Utthita Trikonasana

    Τετάρτη, 17 Ιανουαρίου 2018 00:00
  • [Συνέντευξη]: Η Holistic Life συναντάει τη Ζέτα Δούκα

    Τετάρτη, 17 Ιανουαρίου 2018 00:00
  • Ομοιοπαθητική & Αυτισμός

    Τετάρτη, 17 Ιανουαρίου 2018 00:00
  • Χρειάζεστε αποτοξίνωση; Καθαρίστε τον οργανισμό σας και ανανεωθείτε για τη νέα χρονιά.

    Τετάρτη, 17 Ιανουαρίου 2018 00:00
  • Ποτέ πια κούραση: Καταπολεμήστε την υπερκόπωση!

    Τετάρτη, 17 Ιανουαρίου 2018 00:00
Τετάρτη, 17 Ιανουαρίου 2018 00:00

Χρειάζεστε αποτοξίνωση; Καθαρίστε τον οργανισμό σας και ανανεωθείτε για τη νέα χρονιά. Κύριο

Γράφτηκε από 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Με το Νέο Έτος, οι σκέψεις μας στρέφονται στη βελτίωση και διατήρηση της υγείας μας και ίσως ακόμη και σε μια αποτοξίνωση. Όμως βοηθά πραγματικά, ή είναι περισσότερο μύθος ή μάρκετινγκ;

Όπως και η ομοιοπαθητική, η αποτοξίνωση αποτελεί άλλη μια από αυτές τις απόλυτες γραμμές οριοθέτησης μεταξύ των σκεπτικιστών και των εναλλακτικών θεραπειών και θεραπευτών (που αναφέρονται από τους σκεπτικιστές ως απατεώνες και τσαρλατάνοι). Αν και έχει γίνει σημαντικό κομμάτι των υγιεινών συνηθειών πολλών διασημοτήτων όπως η ηθοποιός Γκουίνεθ Πάλτροου, η αποτοξίνωση θεωρείται από τους σκεπτικιστές ως ένας γρήγορος τρόπος για τους τσαρλατάνους να βγάλουν εύκολα χρήματα.

Η ιδέα της αποτοξίνωσης πηγαίνει πίσω πολλές εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες χρόνια, και εμφανίζεται σε αρκετές αρχαίες θεραπευτικές παραδόσεις. Το ινδικό θεραπευτικό σύστημα Αγιουρβέδα περιγράφει διαδικασίες καθαρισμού και εξαγνισμού, ενώ η παραδοσιακή κινεζική ιατρική προτείνει επίσης πολλές διαδικασίες για την απομάκρυνση των τοξινών. Η αποτοξίνωση αποτελεί επίσης ουσιαστικό μέρος της φυσικοπαθητικής, η οποία υποστηρίζει ότι ένα «τοξικό φορτίο» μπορεί να αποτελέσει το υπόβαθρο για πολλές ασθένειες.

Οι υποστηρικτές της λένε ότι είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για να καθαρίσετε το σώμα από τοξίνες που διαφορετικά θα μπορούσαν να επηρεάσουν την υγεία και να προκαλέσουν χρόνιες ασθένειες, όπως πόνο στους μύες και στις αρθρώσεις, πονοκεφάλους, κατάθλιψη, προβλήματα στο έντερο, καρδιακές παθήσεις και ακόμη και καρκίνο. Και υπάρχουν χιλιάδες προϊόντα που σας βοηθούν να το επιτύχετε, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών αποτοξινωτικών χυμών, βιταμινών, τσαγιών και βαμμάτων.

Στο αντίθετο στρατόπεδο είναι διάφοροι γιατροί, διαιτολόγοι και σκεπτικιστές. Στην ιατρική η αποτοξίνωση αναφέρεται σε έναν τρόπο να απεξαρτηθεί κάποιος εξαρτημένος από φάρμακα ή ναρκωτικά ή να αναστραφεί μια περίπτωση οξείας δηλητηρίασης - ενώ οι σκεπτικιστές ισχυρίζονται ότι είναι μια περιττή διαδικασία, καθώς το σώμα είναι πλήρως ικανό να απαλλαγεί από τις τοξίνες από μόνο του. Στην πραγματικότητα, λένε, αν το σώμα μας δεν ήταν ικανό να απαλλάσσεται συνεχώς από τις τοξίνες, θα είχαμε πεθάνει.

 

Τοξικό φορτίο

Αυτό είναι αλήθεια - μέχρι ένα σημείο. Μία μελέτη ασθενών με μη Hodgkin λέμφωμα, για παράδειγμα, ανακάλυψε ότι είχαν πολύ υψηλότερες συγκεντρώσεις παρασιτοκτόνων polychlorinated biphenyl (PCB) - τα οποία έχουν απαγορευτεί πια - στο αίμα τους από ό, τι οι υγιείς, γεγονός που αύξησε τον κίνδυνο καρκίνου.1 Ο Εθνικός Οργανισμός των ΗΠΑ για τον έλεγχο των τοξικών ουσιών στο ανθρώπινο σώμα του Υπουργείου Υγείας και Περιβάλλοντος βρήκε 20 τοξικές ενώσεις στο 76 % των δειγμάτων λίπους που εξετάστηκαν, ενώ πέντε ενώσεις ανακαλύφθηκαν σε κάθε δείγμα και σε υψηλά επίπεδα.2 Αυτό υποδηλώνει ότι ο οργανισμός δεν μπορεί πάντα να αποβάλλει μόνος του τους τοξικούς παράγοντες.

Στη συνέχεια, υπάρχει ο συσχετισμός μεταξύ παιδιών και ενηλίκων που εκτίθενται σε χημικά και φυτοφάρμακα και η παρουσία χρόνιων προβλημάτων υγείας. Για παράδειγμα, οι αγρότες που εκτίθενται σε οργανοφωσφορικά παρασιτοκτόνα είναι πολύ πιθανότερο να έχουν ψυχιατρικές διαταραχές και ακόμη και να αυτοκτονήσουν.

Σε μια μελέτη 146 αγροτών που εκτέθηκαν σε φυτοφάρμακα μόλις τρεις φορές το χρόνο, όταν πήγαιναν τα πρόβατά τους για καθαρισμό και αποπαρασίτωση, οι περισσότεροι έπασχαν από ψυχιατρικές διαταραχές σε σύγκριση με παρόμοιο αριθμό εργατών λατομείων που δεν εργάζονταν με φυτοφάρμακα και τοξικούς ρύπους.3

Ενώ το συκώτι και οι νεφροί μπορούν να αντιμετωπίσουν πολλές τοξίνες στο φαγητό και το περιβάλλον μας, υπάρχει ο κίνδυνος συσσώρευσης και υπερφόρτωσης, κάτι που μπορεί να είναι ιδιαίτερο πρόβλημα σε άτομα που έχουν ιδιαίτερη ευαισθησία ή το επάγγελμά τους - όπως η γεωργική εργασία, η κομμωτική και την οδοντιατρική – τους αναγκάζει να εκτίθενται καθημερινά.

 

Πόσο διάστημα πρέπει να διαρκεί η αποτοξίνωση;

Δεν υπάρχει μία απάντηση σε αυτή την ερώτηση, καθώς εξαρτάται από το πρόβλημα που αντιμετωπίζετε. Τα προγράμματα αποτοξίνωσης μπορούν να διαρκέσουν από δύο μέρες μέχρι αρκετές μέρες. Μια δίαιτα αποκλεισμού - όπου όλα τα γνωστά αλλεργιογόνα απομακρύνονται από τη διατροφή - διαρκεί τέσσερις εβδομάδες, αλλά εάν θέλετε να ξεπεράσετε ένα χρόνιο πρόβλημα υγείας, μπορεί να χρειαστεί ένα πρόγραμμα διάρκειας 16 εβδομάδων.

 

Οι δύο φάσεις της Detox

Στην πραγματικότητα, υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που καθορίζουν εάν μπορεί ή όχι το σώμα σας να απαλλαγεί φυσικά από τοξίνες, σύμφωνα με τη διατροφική ιατρική. Η φυσική διαδικασία αποτοξίνωσης του ανοσοποιητικού συστήματος εξαρτάται από την ηλικία, τη γενετική, τον τρόπο ζωής και τη συσσώρευση τοξινών από τη διατροφή ή το επάγγελμα και από συνήθειες όπως το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

Σε υγιείς ανθρώπους, η φυσική αποτοξίνωση έχει δύο φάσεις: στην πρώτη, τα ένζυμα γνωστά ως κυτόχρωμα P450 μειώνουν ή οξειδώνουν τις τοξίνες. και στη δεύτερη, οι τοξίνες μετατρέπονται σε υδατοδιαλυτές ενώσεις που μπορούν να εκλυθούν μέσω των ούρων ή της χολής. Η αποτοξίνωση δεν είναι μια αντίδραση, αλλά μια διαδικασία που περιλαμβάνει πολλαπλές αντιδράσεις και πολλαπλούς παράγοντες.4

Όμως αν το σώμα δεν μπορεί να απαλλαγεί από τις τοξίνες φυσικά, υπάρχει κάποιο είδος αποτοξίνωσης που το κάνει αυτό;

 

Απόδειξη τοξικότητας

Αρκετές κλινικές δοκιμές έχουν δείξει ότι τα εμπορικά προϊόντα αποτοξίνωσης ενισχύουν τις διαδικασίες αποτοξίνωσης του ήπατος και άλλα έχουν απομακρύνει οργανικούς ρύπους από το σώμα. Ωστόσο, δεν έχουν πραγματοποιηθεί τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές - το «χρυσό πρότυπο» για επιστημονικές μελέτες - σύμφωνα με τους ερευνητές του Σίδνεϊ της Αυστραλίας.5

Μία μελέτη από τη Βόρεια Καρολίνα ανέφερε ότι ένας ασθενής που είχε εκτεθεί σε μαλαθείο, ένα οργανοφωσφορικό εντομοκτόνο, υπέφερε από μια σειρά από εξουθενωτικά συμπτώματα - όπως σοβαρό εμετό, πονοκεφάλους, νυχτερινές εφιδρώσεις, πόνο στις αρθρώσεις και δύσπνοια - όμως βοηθήθηκε από ένα πρόγραμμα διατροφικής αποτοξίνωσης.6

Ωστόσο, μετά από μία από τις λίγες διαθέσιμες κλινικές μελέτες που αποδεικνύουν ότι η αποτοξίνωση λειτουργεί, το μήνυμα εξαφανίστηκε εξαιτίας της πηγής του - τουλάχιστον στα μάτια των σκεπτικιστών. Η Εκκλησία της Σαηεντολογίας - μια αμφιλεγόμενη οργάνωση που έχει και αρκετούς διάσημους υποστηρικτές της - πραγματοποίησε το δικό της πρόγραμμα αποτοξίνωσης για τους διασώστες που είχαν βοηθήσει μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη το 2001, χρησιμοποιώντας ένα πρόγραμμα αποτοξίνωσης που βασίζεται σε υψηλές δόσεις νιασίνης, αλλά περιλαμβάνει και άλλες βιταμίνες, μέταλλα και πολυακόρεστα λιπαρά, καθώς και σωματική άσκηση και εφίδρωση που προκαλείται σε σάουνα.

Ωστόσο άλλα στοιχεία προέρχονται από μια μελέτη του Τζόναθαν Πρόσκι, καθηγητή στο Καναδικό κολλέγιο φυσικοπαθητικής στο Τορόντο, ο οποίος ανέφερε ότι «η νιασίνη, ως συστατικό του σχήματος αποτοξίνωσης, αυξάνει την αποτοξίνωση μειώνοντας το φορτίο του σώματος των αποθηκευμένων σε λιπίδια ξενοβιοτικών».7

Υπάρχουν επίσης πολυάριθμες αναφορές περιπτώσεων, μελέτες και μη τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές (όπου οι άνθρωποι επιλέγονται σκόπιμα για να υποβληθούν σε θεραπεία) που αποδεικνύουν ότι ακόμη και ένα σχήμα αποτοξίνωσης για χρήστες ναρκωτικών και ατόμων που υποφέρουν από άλλες χημικές εκθέσεις μπορεί να αφαιρέσει τοξίνες και επίσης να μειώσει άλλα προβλήματα, συμπεριλαμβανομένων των νευροφυσιολογικών και ψυχολογικών διαταραχών.8

Η αποτοξίνωση ή η αποτοξικολογία είναι ακόμα στα σπάργανα ως θεραπεία και τα περισσότερα από τα στοιχεία είναι ανεπίσημα ή προέρχονται από μελέτες περιπτώσεων. Όμως, όπως τονίζει ο Μαρκ Κοέν, καθηγητής συμπληρωματικής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο RMIT της Βικτώριας στην Αυστραλία, η έλλειψη επιστημονικών στοιχείων δεν σημαίνει απαραίτητα έλλειψη αποτελέσματος ή αποτελεσματικότητας.9

 

Βιβλιογραφικές αναφορές

1          Lancet, 1997; 350: 240–4

2          Crinnion WJ. ‘Environmental Medicine: Excerpts from Articles on Current Toxicity, Solvents, Pesticides and Heavy Metals’; www.tldp.com/issue/210/environmen.htm

3          Lancet, 1995; 345: 1135–9

4          Altern Med Rev, 1998; 3: 187–98

5          J Hum Nutr Diet, 2015; 28: 675–86

6          Altern Ther Health Med, 2015; 21: 54–62

7          J Orthomolecular Med, 2011; 26: 85–92

8          Med Hypotheses, 1982; 9: 265–82

9          Aust Fam Physician, 2007; 36: 1009–10

 

Αποτοξινωτικές τροφές

Η συνήθης διατροφή σας εμποδίζει τη φυσική ικανότητα του οργανισμού σας να αποτοξινώνεται και να απαλλάσσεται από τοξικούς εισβολείς; Τα σάκχαρα, οι επεξεργασμένες τροφές - όπως τα κέικ, τα μπισκότα και το άσπρο ψωμί - το υπερβολικό αλκοόλ και τα αναψυκτικά, επηρεάζουν όλες τις οδούς αποτοξίνωσης του οργανισμού. Μια τυπική δυτική διατροφή «κακών» υδατανθράκων γεμάτη με σάκχαρα είναι ιδιαίτερα επιβλαβής.

Τα τρόφιμα που μπορούν να βοηθήσουν στην εκκίνηση των διαδικασιών αποτοξίνωσης του οργανισμού περιλαμβάνουν πρωτεΐνες από κοτόπουλο, ψάρι και αυγά, καθώς και λαχανικά και φρούτα, φασόλια και φακές, αβοκάντο, ξηρούς καρπούς και δημητριακά και ελαιόλαδο. Δοκιμάστε το καστανό ρύζι, το κεχρί και την κινόα. Επιπλέον, πίνετε 1,5 λίτρα νερό ή τσάι βοτάνων κάθε μέρα.

Θα πρέπει επίσης να συμπληρώνετε τη διατροφή σας με βιταμίνες Β (θειαμίνη, ριβοφλαβίνη, νιασίνη, πυριδοξίνη και χολίνη), μαζί με βιταμίνες C και E, μαγνήσιο και σελήνιο.

 

Τι μας δηλητηριάζει;

  • Φυτοφάρμακα. Παραμένουν σε ορισμένα λαχανικά και φρούτα ακόμα και μετά το πλύσιμο. Έχουν συσχετιστεί με ασθένειες όπως καρκίνο και γενετικές ανωμαλίες.
  • Νιτρικό νάτριο. Αποτελεί συντηρητικό που χρησιμοποιείται στα επεξεργασμένα κρέατα και συνδέεται κάποια είδη καρκίνων.
  • ΒΗΑ (βουτυλιωμένη υδροξυανισόλη) και ΒΗΤ (βουτυλιωμένο υδροξυτολουόλιο). Είναι συντηρητικά τροφίμων που αναφέρονται ως καρκινογόνα από τη Διεθνή Υπηρεσία Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), τα οποία είναι ύποπτα ότι διαταράσσουν τις ορμόνες και την ανδρική γονιμότητα.
  • Ανασυνδυασμένες ορμόνες ανάπτυξης των βοοειδών (rBGH / rBST). Δίνονται στις αγελάδες για να αυξήσουν την παραγωγή γάλακτος. Αυξάνουν τα επίπεδα ινσουλινοειδούς αυξητικού παράγοντα (IGF) -1 στα γαλακτοκομικά προϊόντα. Ο IGF-1 έχει συσχετισθεί με καρκίνους μαστού, προστάτη και κόλου.
  • Sodium/potassiumaluminiumsulphate. Χρησιμοποιούνται σε επεξεργασμένα τυριά και ψημένα προϊόντα και υπάρχει υπόνοια ότι έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στο αναπαραγωγικό και το νευρικό σύστημα.
  • Δισφαινόλη Α (BPA). Είναι μια χημική ουσία που χρησιμοποιείται για να σκληρύνει τα πλαστικά. Έχει απαγορευτεί τώρα σε προϊόντα και παιχνίδια μωρών. Μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του μαστού και του προστάτη και να διαταράξει το αναπαραγωγικό σύστημα.
  • Πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες
  • Ετεροκυκλικές αμίνες. Είναι τα καρκινογόνα που δημιουργούνται όταν τα ψάρια και το κρέας μαγειρεύονται σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, ειδικά σε μπάρμπεκιου.
  • Ακρυλαμίδιο. Ακόμα ένα καρκινογόνο, αυτή τη φορά σε πατάτες και σπόρους που μαγειρεύονται, ψήνονται ή τηγανίζονται σε υψηλές θερμοκρασίες.
  • Βρωμιωμένο φυτικό έλαιο (ένα σύνθετο μίγμα τριγλυκεριδίων). Χρησιμοποιείται σε ποτά και αναψηκτικά. Μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα αναπαραγωγής και συμπεριφοράς.
  • Τεχνητά χρωστικά τροφίμων και βαφές. Συνδέονται με νευρολογικές διαταραχές όπως η ΔΕΠΥ (διαταραχή έλλειψης προσοχής / υπερκινητικότητας).
  • Διοξίνες. Ρύποι που βρίσκονται σε λιπαρά τρόφιμα. Μπορούν να οδηγήσουν σε καρκίνο, ηπατική βλάβη και γενετικές ανωμαλίες.

 

Υπάρχουν πολλοί άλλοι ρύποι που προκαλούν ανησυχία. Τουλάχιστον 100.000 ανθρωπογενείς χημικές ουσίες χρησιμοποιούνται κάθε χρόνο σε αγροκτήματα, σε βιομηχανικές διεργασίες, σε πάρκα και χώρους αναψυχής σε όλο τον κόσμο, καθώς και σε προϊόντα οικιακής χρήσης όπως αντικολλητικά τηγάνια, καναπέδες ανθεκτικοί στη φωτιά, κονσέρβες και συσκευασίες τροφίμων. Ακόμη και τα φυτοφάρμακα που υποτίθεται ότι έχουν απαγορευτεί, εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται σε ορισμένες χώρες και να εισάγονται.

 

Αποτοξίνωση: Τι λειτουργεί;

Διατροφή. Η δίαιτα αποκλεισμού τροφών είναι μία καλή αρχή. Απομακρύνει όλα τα τρόφιμα που είναι γνωστό ότι προκαλούν αλλεργίες ή τοξική υπερφόρτωση - όπως σιτάρι, γαλακτοκομικά, ζαχαρούχα και επεξεργασμένα τρόφιμα, εκλεπτυσμένοι υδατάνθρακες όπως λευκό ψωμί, κέικ και μπισκότα, καφές, μη φυτικά τσάγια και αλκοόλ - για περίπου τέσσερις εβδομάδες.

Ασκηση. Η έντονη άσκηση φαίνεται να επιταχύνει τη διαδικασία αποτοξίνωσης. Για να εκτιμήσουν πόση άσκηση μπορεί να ενισχύσει την αποτοξίνωση, οι ερευνητές έδωσαν σε 335 άτομα μετρούμενες δόσεις καφεΐνης και ανίχνευσαν την μείωσή της στο σώμα παρακολουθώντας τα επίπεδα των μεταβολιτών καφεΐνης (προϊόντα διάσπασης της καφεΐνης στο σώμα) στα ούρα. Μετά από 30 ημέρες αερόβιας άσκησης, ο ρυθμός αποδόμησης της καφεΐνης είχε αυξηθεί σημαντικά σε όλους τους συμμετέχοντες.1

Σε μια άλλη μελέτη, μια συνεδρία αερόβιας άσκησης σε σταθερό ποδήλατο διπλασίασε τα επίπεδα των ενζύμων αποτοξίνωσης σε 11 υγιείς εθελοντές.2

Σε έρευνα που συμμετείχαν πυροσβέστες που εκτέθηκαν σε τοξικά πολυχλωριωμένα διφαινύλια (PCBs) και πραγματοποίησαν δύο έως τρεις εβδομάδες πρόγραμμα αποτοξίνωσης, που αφορούσε διαιτητικές αλλαγές, καθημερινές σάουνες και 30-60 λεπτά άσκησης δύο φορές την εβδομάδα, όλα έδειξαν βελτίωση το τέλος της περιόδου μελέτης. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ένα τέτοιο σχήμα είναι χρήσιμο ως μέρος ενός αποτελεσματικού προγράμματος αποτοξίνωσης.3

Συμπληρώματα. Συνιστάται η λήψη 400mg μαγνησίου ημερησίως, ψευδαργύρου (25mg/ημέρα) και σεληνίου (200mcg/ημέρα) για να βοηθηθουν οι φυσικές διαδικασίες αποτοξίνωσης του σώματος, ενώ η γλουταθειόνη (250mg/ημέρα) είναι ένα άλλο απαραίτητο συμπλήρωμα.

Συνιστάται επίσης να λαμβάνονται 1mg Β12 (μεθυλοκοβαλαμίνη), 800mcg φολικού, 50mg B6 (πυριδοξάλη-5-φωσφορική) και 100mg φωσφατιδυλσερίνης δύο φορές την ημέρα. Η διάρκεια της θεραπείας εξαρτάται από τη σοβαρότητα της τοξικότητας, όμως κατά μέσο όρο, χρειάζονται 16 εβδομάδες.

Βότανα. To γαϊδουράγκαθο (milk thistle), η αγκινάρα, το ταραξάκο έχουν όλα αποδειχθεί ότι βοηθούν την αποτοξίνωση του ήπατος και βελτιώνουν τις μεταβολικές λειτουργίες. Η τσουκνίδα, το σολιντάγκο, η σημύδα και η ιππουρίδα έχουν διουρητική δράση και βοηθούν στον καθαρισμό των νεφρών. 

Θερμότητα. Η εφίδρωση είναι ένας άλλος αποτελεσματικός τρόπος για να βοηθήσετε τη διαδικασία αποτοξίνωσης. Οι σάουνες μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της υψηλής αρτηριακής πίεσης και στη βελτίωση της ροής του αίματος και της λειτουργίας της καρδιάς, σε σύντομες 15λεπτες συνεδρίες, ενώ οι τοξικές χημικές ουσίες και τα βαρέα μέταλλα μπορούν να αποβληθούν με ασφάλεια μόνο κατά τη διάρκεια μακρύτερων συνεδριών σάουνας, λένε οι ερευνητές.4

Γιόγκα. Μια ινδική πρακτική γνωστή ως Shankhaprakshalana (βαθύ καθαρισμός του εντέρου), η οποία χρησιμοποιεί χλιαρό αλμυρό νερό μαζί με πέντε στάσεις γιόγκα, είναι ένας αποδεδειγμένος τρόπος για να καθαρίσει το έντερο.

Σε μια μελέτη 54 ατόμων που ετοιμάζονταν για κολονοσκόπηση, όσοι ασκούσαν Shankhaprakshalana (έπιναν 480 mL χλιαρού αλατούχου διαλύματος, που παρασκευάζονταν με την προσθήκη 9g αλατιού σε ένα λίτρο χλιαρού νερού, κάνοντας κάποιες συγκεκριμένες στάσεις γιόγκα) είχαν καλύτερα αποτελέσματα κολονοσκόπησης από εκείνους που χρησιμοποίησαν ένα τυποποιημένο παρασκεύασμα (πολυαιθυλενογλυκόλη 3350, χλωριούχο νάτριο, διττανθρακικό νάτριο και χλωριούχο κάλιο).5

 

Αναφορές

1   Adv Exp Med Biol, 1991; 283: 407–11

2   Life Sci, 1990; 47: 427–32

3   Arch Environ Health, 1989; 44: 345–50

4   Altern Ther Health Med, 2007; 13: S154–6

5   J Altern Complement Med, 2010; 16: 1269–77.

 

Μπράιαν Χάμπαρντ

Διαβάστηκε 248 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 17 Ιανουαρίου 2018 09:03